16 stycznia 2026 roku uczniowie Szkoły Podstawowej im. Wojska Polskiego w Parszowie – członkowie szkolnego koła SKKT „Super Tramp”- wraz z opiekunami p. Agatą Fokt – Danielską oraz p. Edytą Spilską wzięli udział w XXII Złazie Turystycznym Szlakami Powstańców Styczniowych do Lipia, organizowanym przez Staropolskie Towarzystwo Przrodniczo - Leśne „Kotyzka” ze Starachowic. Głównym celem wyprawy było uczczenie 163 rocznicy Czynu Powstańczego oraz przywołanie działalności trzech wybitnych przywódców powstańczych - Mariana Langiewicza, Dionizego Czachowskiego i Karola Kality, którzy walczyli i toczyli zwycięskie potyczki w okolicach Starachowic.
Uczestnicy Złazu do Lipia:
Klasa III – Sandra Borowiec, Agata Bzinkowska
Klasa IV – Jan Spadło
Klasa VI –Maria Grdeń, Joanna Pacek
Klasa VIII – Karina El - Dursi, Maja Gilbert, Maja Jorż, Gabriela Kowalska, Oliwia Rybicka, Julia Chylak, Bartosz Sitek.
Pierwszym punktem wyprawy było zatrzymanie się pod pomnikiem gen. Mariana Langiewicza w Wąchocku. Pani Agata Fokt - Danielska przypomniała o wydarzeniach z 1863 roku i znaczeniu regionu świętokrzyskiego w walce o wolność.
Następnie grupa udała się do Starachowic. Tam spotkaliśmy się z Panem Tomaszem Cyganem – naszym przewodnikiem na trasie Starachowice – Lipie. Podczas wyprawy Pan Tomasz przybliżył nam nie tylko historię związaną z Powstaniem Styczniowym, ale również uczył młodzież, jak zachowywać się w lesie, jak rozpoznawać kierunki, jak mierzyć odległości w lasach, do czego służy zbiornik retencyjny. Dzieci usłyszały wiele ciekawostek przyrodniczych. Trasa prowadziła przez malownicze, ośnieżone tereny leśne. Mimo zimowej aury, wszystkim dopisywały humory.
Około południa dotarliśmy do celu – na Polanę im. Karola Kality „Rębajły” w Lipiu Podłaziskach. Na miejscu spotkały się grupy z różnych miejscowości tworząc wielką, turystyczną wspólnotę.
O godzinie 12.00 wszyscy uczestnicy złazu spotkali się przy krzyżu i tablicy upamiętniającej Powstańców Styczniowych, gdzie złożono kwiaty i zapalono znicze oraz wspólnie odśpiewano „Marsz, marsz Polonia”.
Po części oficjalnej na wędrowców czekało ognisko, gdzie można było upiec kiełbaski, gorąca herbata, smaczna grochówka i żurek oraz przepyszne słodkości.
Na polanie rozbito obóz powstańczy, w którym członkowie Świętokrzyskiego Stowarzyszenia Historycznego GROT zaprezentowali uczestnikom złazu broń i umundurowanie z XIX wieku. Zgromadzeni mogli zobaczyć, jak wyglądało życie powstańców, czym się posługiwali i jak walczyli. Szczególną atrakcją była replika armaty Archanioł Gabriel, z której oddano honorową salwę. Replika armaty to wierna kopia historycznej wiwatówki, której oryginał znajduje się w twierdzy Zamość.
Złaz zakończył się wspólnym pamiątkowym zdjęciem. Udział w tej imprezie był dla nas nie tylko wyzwaniem kondycyjnym, ale przede wszystkim żywą lekcją patriotyzmu i pamięci o lokalnej historii.