Dnia 30 kwietnia 2009r. w Szkole Podstawowej w Parszowie odbył się apel z okazji święta uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Uczennica klasy piątej - Natalia Miernik odczytała z tej okazji referat dotyczący okoliczności w jakich powstał ten ważny dokument oraz jego główne postanowienia:
Historia
W XVII w., po latach świetności Państwa Polskiego, Rzeczpospolita chyli się ku upadkowi. W 1767 r. tzw. Sejm Repniowski podejmuje uchwały, których gwarantem staje się caryca Rosji Katarzyna II. Od tego czasu Polska staje się silnie zależna od sąsiada. Doprowadza to do kryzysu państwowości m. in wojny domowej wywołanej przez konfederatów barskich niegodzących się na protektorat Rosji, porwania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego a w końcu, do I. rozbioru Polski.
Konieczność ratowania świetności Rzeczpospolitej była nieunikniona. Przeprowadzono reformy gospodarcze, monetarne, kulturalne, częściowo zniesiono pańszczyznę, wprowadzono cło generalne, zakładano wiele fabryk, manufaktur, i kompanii handlowych. W 1788 r., za zgodą Rosji, powołany został tzw. Sejm Wielki – był to początek reformy ustrojowej, której ukoronowaniem miała być Konstytucja 3 Maja.
3 Maja 1791 r. ok. godz. 11-tej Sejm Wielki rozpoczął obrady aby po siedmiu godzinach ogłosić drugą na świecie konstytucję. Termin obrad był na tyle korzystny, że część posłów opozycji wypoczywała jeszcze po świętach. Zdecydowano się, mimo protestów, zignorować konieczność głosowania przez ponad połowę posłów oraz konieczność wcześniejszego ogłoszenia projektu ustawy. Dzięki tym, niewątpliwie nie do końca zgodnym z prawem, zabiegom o godzinie 18-tej udało się uchwalić i podpisać 3 majową Ustawę Rządową.
Postanowienia Konstytucji 3 Maja
Religia
· Religia katolicka została utrzymana jako religia panująca a przejście na inne wyznanie miało być karane. Jednak zagwarantowano wolność wyznawcom innych religii i obrządków.
Szlachta ziemianie
· Potwierdzono prawa szlachty
· Zagwarantowano prawa własności, bezpieczeństwa, wolności
· Zobowiązano szlachtę do obrony Konstytucji i Rzeczpospolitej
Mieszczanie
· Zapewniono nietykalność osobistą (niemożliwość skazania bez wyroku sądowego)
Chłopi włościanie
· Chłopów otoczono opieką prawa i państwa
· Zapewniono wolność osiedlania się i poruszania po kraju i za jego granice
Rząd, czyli oznaczenie władz publicznych
· Wprowadzono trójpodział władzy
· Rzeczpospolitą ogłoszono monarchią konstytucyjną
Sejm
· Podzielono na dwie izby (poselską i senatorską) z kadencją 2 letnią
· Zniesiono liberum weto i wolną elekcję
· Posłowie i senatorowie mieli być gotowi do obrad w każdej chwili (tzw. Sejm Gotowy)
· Ustanowiono Sejm Konstytucyjny zwoływany co 25 lat, mogący zmienić konstytucje
Król i rząd
· Władza królewska miała być dziedziczna
· W skład Straży Praw (rządu) wchodzili król i pięciu ministrów
· Ministrów powoływał król lecz zwolnić ich mógł jedynie Sejm
· Król został głową Straży Praw
· Król nie był odpowiedzialny prawnie ani konstytucyjnie ale jego decyzje wymagały akceptacji ministrów
3 Maja 1791 roku uchwalono pierwsza w Europie i drugą na świecie- po Stanach Zjednoczonych- ustawę zasadniczą. Jej autorami byli: król Stanisław August Poniatowski, Hugo Kołłątaj, Ignacy Potocki, Stanisław Małachowski. Ostateczną redakcję Konstytucji historycy przypisują księdzu Kołłątajowi.
Rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja zaczęto obchodzić jako święto narodowe od 1919 r. Również po II wojnie światowej w 1946 r. celebrowano rocznicę uchwalenia konstytucji majowej, jednak później władze komunistyczne zakazały jakichkolwiek prób obchodzenia rocznicy. Bardzo dbano zwłaszcza o to, aby najpóźniej następnego dnia po Święcie Pracy flagi narodowe zostały usunięte z budynków użyteczności publicznej oraz domów prywatnych – za pozostawienie flagi groziły surowe kary. W 1990 r. Sejm przywrócił 3 maja jako święto narodowe. Rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja należy, obok 11 listopada, do najlepiej rozpoznawanych przez Polaków dat związanych z polską państwowością.
Opiekun S. U. - Edyta Mizura
Historia
W XVII w., po latach świetności Państwa Polskiego, Rzeczpospolita chyli się ku upadkowi. W 1767 r. tzw. Sejm Repniowski podejmuje uchwały, których gwarantem staje się caryca Rosji Katarzyna II. Od tego czasu Polska staje się silnie zależna od sąsiada. Doprowadza to do kryzysu państwowości m. in wojny domowej wywołanej przez konfederatów barskich niegodzących się na protektorat Rosji, porwania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego a w końcu, do I. rozbioru Polski.
Konieczność ratowania świetności Rzeczpospolitej była nieunikniona. Przeprowadzono reformy gospodarcze, monetarne, kulturalne, częściowo zniesiono pańszczyznę, wprowadzono cło generalne, zakładano wiele fabryk, manufaktur, i kompanii handlowych. W 1788 r., za zgodą Rosji, powołany został tzw. Sejm Wielki – był to początek reformy ustrojowej, której ukoronowaniem miała być Konstytucja 3 Maja.
3 Maja 1791 r. ok. godz. 11-tej Sejm Wielki rozpoczął obrady aby po siedmiu godzinach ogłosić drugą na świecie konstytucję. Termin obrad był na tyle korzystny, że część posłów opozycji wypoczywała jeszcze po świętach. Zdecydowano się, mimo protestów, zignorować konieczność głosowania przez ponad połowę posłów oraz konieczność wcześniejszego ogłoszenia projektu ustawy. Dzięki tym, niewątpliwie nie do końca zgodnym z prawem, zabiegom o godzinie 18-tej udało się uchwalić i podpisać 3 majową Ustawę Rządową.
Postanowienia Konstytucji 3 Maja
Religia
· Religia katolicka została utrzymana jako religia panująca a przejście na inne wyznanie miało być karane. Jednak zagwarantowano wolność wyznawcom innych religii i obrządków.
Szlachta ziemianie
· Potwierdzono prawa szlachty
· Zagwarantowano prawa własności, bezpieczeństwa, wolności
· Zobowiązano szlachtę do obrony Konstytucji i Rzeczpospolitej
Mieszczanie
· Zapewniono nietykalność osobistą (niemożliwość skazania bez wyroku sądowego)
Chłopi włościanie
· Chłopów otoczono opieką prawa i państwa
· Zapewniono wolność osiedlania się i poruszania po kraju i za jego granice
Rząd, czyli oznaczenie władz publicznych
· Wprowadzono trójpodział władzy
· Rzeczpospolitą ogłoszono monarchią konstytucyjną
Sejm
· Podzielono na dwie izby (poselską i senatorską) z kadencją 2 letnią
· Zniesiono liberum weto i wolną elekcję
· Posłowie i senatorowie mieli być gotowi do obrad w każdej chwili (tzw. Sejm Gotowy)
· Ustanowiono Sejm Konstytucyjny zwoływany co 25 lat, mogący zmienić konstytucje
Król i rząd
· Władza królewska miała być dziedziczna
· W skład Straży Praw (rządu) wchodzili król i pięciu ministrów
· Ministrów powoływał król lecz zwolnić ich mógł jedynie Sejm
· Król został głową Straży Praw
· Król nie był odpowiedzialny prawnie ani konstytucyjnie ale jego decyzje wymagały akceptacji ministrów
3 Maja 1791 roku uchwalono pierwsza w Europie i drugą na świecie- po Stanach Zjednoczonych- ustawę zasadniczą. Jej autorami byli: król Stanisław August Poniatowski, Hugo Kołłątaj, Ignacy Potocki, Stanisław Małachowski. Ostateczną redakcję Konstytucji historycy przypisują księdzu Kołłątajowi.
Rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja zaczęto obchodzić jako święto narodowe od 1919 r. Również po II wojnie światowej w 1946 r. celebrowano rocznicę uchwalenia konstytucji majowej, jednak później władze komunistyczne zakazały jakichkolwiek prób obchodzenia rocznicy. Bardzo dbano zwłaszcza o to, aby najpóźniej następnego dnia po Święcie Pracy flagi narodowe zostały usunięte z budynków użyteczności publicznej oraz domów prywatnych – za pozostawienie flagi groziły surowe kary. W 1990 r. Sejm przywrócił 3 maja jako święto narodowe. Rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja należy, obok 11 listopada, do najlepiej rozpoznawanych przez Polaków dat związanych z polską państwowością.
Opiekun S. U. - Edyta Mizura